Isla de los Faisanes
| |

6 Ayda Bir Pasaport Değiştiren Ada: Isla de los Faisanes (Konferans Adası)

ByEnder

Bidasoa Nehri’nin tam ortasında, İspanya’nın Irún’u ile Fransa’nın Hendaye’si arasında minicik bir ada var: Isla de los Faisanes. “Minicik” diyorum çünkü toplam yüzölçümü 6 800 m²; yani iki futbol sahası bile etmiyor. Ama bu küçücük toprak parçası, dünya diplomasi tarihinin en ilginç hobi kulübüne üye: Altı ay İspanyol, altı ay Fransız!

“Kondominyum”

Ada, 1659 tarihli Pirene Antlaşması’nın hatıra parçası. O antlaşma hem Otuz Yıl Savaşı’nı bitiriyor hem de XIV. Louis ile Maria Theresa’nın nikâh davetiyesini ayarlıyor. İspanyol ve Fransız delegeler toplantılarını burada yapınca, “Madem buluştuk, ada da ikimizin olsun” demişler. Ortaya da hukuki bir harikalar diyarı, “kondominyum” çıkmış: Egemenlik kalıcı olarak ortak, yönetim nöbetleşe.

Bir diğer ayrıntı da adanın kontrolünün iki ülke arasında paylaşılacak olması ve kontrolün birinden diğerine geçecek olmasıydı. Yılın altı ayı boyunca, 1 Şubat’tan 31 Temmuz’a kadar, İspanyol yönetimi altında – ve sonraki altı ay boyunca Fransız. Bu tür ortak egemenliğe kondominyum deniyor ve Faisans Adası var olan en eskilerden biri.

image 3
  • 1 Şubat–31 Temmuz: İspanya’nın nöbeti
  • 1 Ağustos–31 Ocak: Fransa sahada
    Nöbet değişim törenlerinde iki ülkenin donanma görevlileri kravatlarını düzeltiyor, ada anahtarını —gerçekten var!— karşı tarafa teslim ediyorlar
image 1
image
Kaynak: BBC

Adada Sülün Yok!

İsminin “Faisanes” (Sülünler) olduğuna bakmayın; kuş falan yok. Muhtemelen eski belgelerdeki bir kelime karışıklığı zamanla “papağan misali” sülüne dönüşmüş.

Ziyaret Etmek İster misiniz?

Şimdiden söyleyeyim: Pasaportunuza altı ayda bir damga bastırma hayaliniz suya düşebilir. Ada neredeyse yıl boyu kapalı. Yalnızca miras temizlik ekibi (!) beş günde bir çöp topluyor; kamuya açıldığı nadir “kültür mirası günleri” ise tıklım tıklım doluyor. Yine de gölgelik bir noktadan izlemek isterseniz:

  • Irún tarafı: GI-636 yolu boyunca nehir kenarındaki yürüyüş yoluna gidin; otobüs L1 sizi “J. T. Labandibar” durağında indiriyor.
  • Hendaye tarafı: International Bridge’in (ya da sahil yürüyüş yolunun) ortasında durup kartpostal gibi manzaraya doyun.
image 2

Küçük Adanın Büyük Hikâyesi

  • Tarih dersi gibi: Faisanes, Louis XIV’ün gelin alışverişini yaptığı, Velázquez’in buralarda gezinip eskizler karaladığı, hatta D’Artagnan’ın rivayetlere göre yolu düşen bir açık hava müzesi.
  • Coğrafya notu: Bugün ada aslında İspanya topraklarının içindeki minik bir “Fransız” baloncuk; çünkü sınır suyun en derin yerine göre çizilmiş. Nehir yatağı sığlaştıkça ada da azar azar küçülüyor. Arada çimleri kısaltmak dışında adayı korumak adına iki ülke de para harcamak istemiyor.
image 4

“Oraya Gitmişken” Tavsiyeleri

  • Txakoli & tapas molası: Irún’da nehre bakan pintxo barlarında deniz ürünlü tapasların tadına bakın.
  • Fransız esintisi: Hendaye sahilinde beş dakikada bir “bonjour” duyup “kaixo” ile karşılık vererek çok dilliliğin tadını çıkarın.
  • Tarih meraklısına: Pirene Antlaşması anıtı adaya inemeseniz de köprüden dürbünle görülebiliyor.

Son Söz

Dünya haritasında pire kadar bir ada, ama uluslararası hukuk kitaplarında koca bir paragraf. Altı ayda bir nüfus cüzdanı yenileyen bu ada, bize “sınırlar kalın çizgi değil, ince bir uzlaşma meselesi” demeye devam ediyor. Bir gün yolunuz Bidasoa kıyılarına düşerse, selfie çekerken arka plandaki yeşil parça hangi ülkenin oldu, kontrol etmeyi unutmayın—çevreniz siz fark etmeden değişmiş olabilir!

Kaynaklar

Similar Posts

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir